over de Milena  |  voorbije projecten  |  komende projecten  |  filmarchief  | agenda

lezingen |  teksten | weblinks |  contact  |  home

Op donderdag 5 maart 2008 werd het schoolproject opgestart in de calfac van het college. Thomas Roelant gaf een tai chi demonstratie en na een korte uiteenzetting van wat the Milena doet en werkt door Stefaan van Biesen en Geert Vermeire, volgde er een korte 'Zoemsessie' door Geert Vermeire. Dit als smaakmaker voor de opendeurdag van het SJKS op 25 mei 2008 en gelijktijdig tijdens de finissage van 'Rewind' in de Vierkante Zaal te Sint-Niklaas.

In het kader van het 200 jarig bestaan van het Sint Jozef Klein Seminarie en binnen het kader van de jaarlijkse grensoverschrijdende projecten wordt de Milena uitgenodigd een interactief project in de school te creëren.

The Milena is een groep van kunstenaars en deskundigen die vanuit een grens- en vakoverschrijdende instelling kunstprojecten realiseert in binnen- en buitenland. Een Milena project is een totaalgebeuren waarin het draait rond de thema’s: Reflectie, onderweg zijn, participatie, verbondenheid en beleving.

The Milena richt zich naar volwassenen, maar ook zeer intens naar jongeren via diverse projecten. Geen enkel project is hetzelfde, het ontstaat steeds nieuw in interactie met de locatie en de participanten en/of publiek.  

Dit project speelt zich in dit geval af gedurende het hele schooljaar 2007-2008 in het Sint Jozef Klein Seminarie met als bekroning een apotheose op 9 mei 2008 geval waaraan leerkrachten en jongeren participeren. Gedurende het hele schooljaar en op die dag willen we de school een transformatie laten ondergaan door een creatieve inbreng.

Er wordt aangesloten bij en een grens- en vakoverschrijdende link gelegd tussen diverse vakken. 

The Milena realiseert een gebeuren dat ook steeds een tentoonstelling integreert. Geen klassieke tentoonstelling maar een activiteit waar met performances en met de participatie van de jongeren de grens tussen kijker en kunstenaar verdwijnt. Niet alleen beeldende kunst in de enge zin van het woord, maar ook klank, dans, beweging, stem, woord, multimedia krijgen een plaats. In dit project wordt aan het gebeuren in grote mate bijgedragen door de creatieve activiteit van de jongeren op verschillende plekken in de school en door artistieke bijdragen van diverse Milena-kunstenaars en andere jonge kunstenaars.

Het gebeuren versmelt met de plaatsen waar de jongeren dagelijks bezig zijn en verblijven. Ruimtes worden getransformeerd in samenwerking met de jongeren. Onder andere via een ‘wandelbibliotheek’ die door het jaar heen wordt opgebouwd,  een reeks van ‘soundscapes’ en kleine beeldende ingrepen  die in de klaslokalen de juiste toon zetten, in de refter via een klankperformance ‘Handklap-Sonate’ waaraan alle jongeren deelnemen en die een opening creëert tot verbinding en spontaneïteit, een installatie met teksten die de jongeren bezorgen, op diverse plaatsen video’s over ‘ik ben mijn eigen bagage’ van de Milena-kunstenaars en instant tekeningen en teksten die op grote panelen worden gerealiseerd tijdens het gebeuren. 

The Milena vertrekt uit het hier en nu, het spontane, de beleving en geeft die een plaats binnen het gebeuren. Er wordt hier afgestapt van een starre benadering van kunst en het ‘publiek’ wordt deel van de activiteit, participeert, draagt er aan bij, ziet een beweging, is mee onderweg.

De participatie bestaat uit het creatief onderweg zijn van de jongeren, begeleid door kunstenaars, naast een afsluitende creatieve activiteit op 9 mei, maar ook uit de deelname aan performances (beweging, dans, klank, woord) die steeds vanuit een ‘onderweg’ zijn om hun bestemming vinden in het project.

Naast reguliere kunstenaars wordt er ook een link gelegd met levenskunst en levenskunstenaars en wordt het artistieke proces aangevuld met lichamelijke processen (Tai-chi, ontstressing, beweging). Dit sluit aan bij de vak- en grensoverschrijdende werking van the Milena waar levenskunst en kunst samenvloeien in een stroom en een beweging.

Er wordt expliciet aangesloten bij de dagdagelijkse ervaring van de jongeren. De school wordt niet ervaren als een locatie voor een kunstproject, maar als een uitnodigend gebaar om in alle fases van het leven creatief te zijn. De school is een plaats waar geleefd wordt, een huis dat leeft door zijn bewoners. Het zijn de bewoners met en voor wie het project gerealiseerd wordt.

Dit huis waarin groeien en aanmoedigen tot groeien en ontwikkelen centraal via de werking als school nodigt creativiteit en kunst uit om over haar educatieve gebeuren te reflecteren, het te verdiepen en te verbreden. Dit project speelt heel expliciet in op emotionele, affectieve, cognitieve en sociale processen. Tussen leerkrachten en kunstenaars is er een continue uitwisseling over het uitwerken en realiseren van het proces.

Geert Vermeire (woordkunstenaar), Stefaan van Biesen (beeldend kunstenaar:, Filip Van de Velde (performance-kunstenaar),  Jan De Wachter (beeldend kunstenaar), Vincent Ghadimi (componist & musicus), Virginie Agemans (bewegingskunstenaar), Marie Snauwaert (kunstenaar) en Thomas Roelant (Tai-chi).

De kunstenaars begeleiden diverse groepen vanuit een continuïteit en de groepen krijgen de mogelijkheid om met diverse begeleiders creatief aan de slag te gaan. Elke begeleider zal 3 tot 5 keer samen komen met de groepen. Er worden zo ongeveer 500 kinderen bereikt. Ook zullen een aantal opdrachten worden bezorgd aan de leerlingen die ze zelf creatief uitvoeren. Hierbij wordt de hele school betrokken.

Tussen alle begeleiders en alle kunstvormen bestaat een sterke verbinding. Het gaat hier om een compleet proces dat aansluit bij het schoolgebeuren en bij de lessen. Er wordt vak- en grensoverschrijdend gewerkt. Het hele schooljaar wordt op deze manier een creatief labo.

De afsluitende dag wordt ingeluid door een definitief en blijvend kunstwerk dat in de school geplaatst wordt en dat het eindresultaat is van dit creatief labo. Resultaten van het proces worden getoond en neerslagen ervan in video – en beeld- en klankmateriaal worden gepresenteerd doorheen de school.  

Het jubileumjaar is een tijd en ideale gelegenheid om ruimte te maken voor kunst. Vertrekkend vanuit de gelegenheid – het dubbele eeuwfeest – en de omgeving – het College – kan een kunstproject een meerwaarde bieden voor iedereen die met de school verbonden is. Essentieel daarbij is dat een dergelijk project eigenzinnig, onverwacht en ambitieus moet zijn.

Eigenzinnig en onverwacht.  Een kunstproject moet dwars zijn, weerhaken hebben en dingen in beweging zetten. Een school kent vele spanningsvelden: de balans tussen conformeren en zelfontplooiing, tussen groep en individu, tussen rationeel presteren en de affectieve ontwikkeling, … Een kunstproject kan andere paden opzoeken dan de traditionele wegen, bijvoorbeeld de dagelijkse orde doorbreken. Vanuit pedagogisch oogpunt kunnen we beklemtonen dat deze school waarde hecht aan het emotionele en irrationele, en niet louter de kenniscomponent centraal stelt.

Dergelijk zelfonderzoek – individueel of als schoolgemeenschap – is niet altijd gemakkelijk, maar heel waardevol.

Het project moet iedereen op school dus uitdagen, niet alleen inhoudelijk maar ook vormelijk: de vertrouwde omgeving anders gebruiken of in een ander daglicht stellen, zodat het dagdagelijkse herontdekt kan worden en we anders leren kijken, voelen of luisteren naar onze omgeving.

Ambitieus. Het kunstproject moet ambitie hebben. Het moet openstaan voor iedereen die met deze school betrokken is, zonder het spontane en natuurlijke te verliezen. Het moet de breedst mogelijke inbreng hebben, met een heel lage drempel. Hiervoor moeten wij als omkadering misschien zelf al anders leren denken en kijken.

Uiteindelijk zou het project ook ‘monumentaal’ verankerd kunnen worden in de infrastructuur van de school, om de ideeën erachter levend te houden.

 Brief als labo  Melsele 25.03.2007

Toen ik me op weg begaf naar het tweede gesprek over een komend schoolproject met Danny Van Royen en zijn ploeg, passeerden me een langgerekte stroom leerlingen op weg naar huis. Dit gaf me een gevoel van een menselijke rivier van verwachtingen en mogelijkheden. Het waren allen eilanden, sommigen op zich zelf, anderen maakten netwerken met andere ‘eilanden’. Ongewild bewoog zich deze rivier als een spiegelend wateroppervlak waarin de sleutels glommen die onze samenleving worden aangereikt om, deze menselijk en sociaal, vorm te geven.  

Het deed me onvermijdelijk denken aan een citaat: ‘ik ben de wereld’. Hieruit kwam een ander idee naar voren: ‘ik ben mijn eigen bagage’. Dit is een poëtische benadering vanuit een dagdagelijkse realiteit. De leerlingen met hun boekentas: elkeen is anders, het is een groep vol verscheidenheid die samen een ontegensprekelijk geheel zijn. Als je gaat letten op elk van hen afzonderlijk dan merk je dat de boekentas zelf veel verteld over zijn drager.

We dragen allen ons verleden met ons mee, het is wat we zijn, wat we erdoor geworden zijn. Toch is het belangrijk om dit verleden niet als een ballast te zien. We moeten zorgen dat we er niet onder gebukt gaan. We moeten ‘gedragen worden door de lichtheid van onze bagage’. Wat verleden is is geweest. Wat voor ons ligt is nog in vele gevallen een groot vraagteken. Wat echt belangrijk is, is het ‘hier en nu’. Welke weg slaan we in? Wat drijft ons? Hier maken we een round up van wat of wie we zijn. Het is een steeds hernieuwd vertrekken, het is een aankomen waar we horen te zijn. 

We gaan dus een andere boekentas dragen. Deze keer eens niet noodzakelijkerwijze volgestouwd met boeken, maar een die gevuld wordt met verlangens, hoop, streven naar utopie.  

Het is een poëtisch onderweg zijn, op weg naar het ware mens zijn. En hierin vinden we de kunst als noodzakelijk lijmmiddel om deze twee werelden met elkaar te verbinden.

De ware kunstenaar is de levenskunstenaar, hij die geleerd heeft het leven in al zijn volheid te ervaren. Dat de kunstenaar zaken maakt is een gevolg van zijn kijk op de wereld. Kunst moet dan ook visionair zijn. Het moet een blijvende inspiratie zijn voor de toeschouwer.  

Iedere mens moet proberen in het reine te komen met zichzelf. Kunstwerken die louter therapeutisch zijn missen dimensies. Kunstenaars die nog in een therapeutische fase zitten maken geen ‘gedragen’ kunst. Ze hebben zichzelf nog niet gevonden, ze kennen hun deugden niet, ze kennen hun gebreken niet en hebben als dusdanig zichzelf niet geaccepteerd zoals ze zijn. Dit is de reden waarom hun zelfbeeld wankel is. Het is daarom van een zeer groot belang de iedereen uit deze fase moet komen.  

top

terug